India sports economy: భారత స్పోర్ట్స్ ఎకానమీ గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా వేగంగా ఎదుగుతోంది. 2025లో ఈ రంగం రూ.18,864 కోట్లకు (2.1 బిలియన్ డాలర్లు) చేరి కొత్త రికార్డు సృష్టించింది. ఇది భారత క్రీడా రంగం వాణిజ్యపరంగా ఎంతగా విస్తరించిందో సూచిస్తుంది.
2024లో రూ.16,633 కోట్లుగా ఉన్న స్పోర్ట్స్ ఎకానమీ, 2025లో 13.4% వృద్ధి సాధించడం గమనార్హం. ఈ పెరుగుదల స్పాన్సర్షిప్లు, మీడియా హక్కులు, ఎండార్స్మెంట్ల ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం వల్ల సాధ్యమైంది. ఈ వృద్ధిలో ముఖ్యంగా క్రికెట్ పాత్ర అత్యంత కీలకం. మొత్తం స్పోర్ట్స్ ఎకానమీ ఆదాయంలో 89% క్రికెట్ నుంచే రావడం, దేశంలో ఈ ఆటకు ఉన్న ప్రాధాన్యాన్ని స్పష్టం చేస్తోంది.
క్రికెట్ ఆధిపత్యం..
భారతదేశంలో క్రికెట్ కేవలం ఒక క్రీడ మాత్రమే కాదు, అది ఒక భారీ వ్యాపార రంగంగా మారింది. మీడియా హక్కులు, IPL వంటి లీగ్లు, అంతర్జాతీయ మ్యాచ్లు ఇలా అన్నీ కలిసి క్రికెట్ ఆదాయాన్ని పెంచుతున్నాయి.
2025లో మాత్రమే క్రికెట్ ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం మొత్తం స్పోర్ట్స్ ఎకానమీని దాదాపు పూర్తిగా ఆధిపత్యం చేసిందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి ఇతర క్రీడలకు సవాల్గా మారింది. ఇప్పటికే గత సంవత్సరాల్లో కూడా క్రికెట్ 85%కు పైగా వాటాను కలిగి ఉండేది. ఇప్పుడు అది 89%కు పెరగడం, క్రికెట్ మరింత బలపడుతున్న సంకేతంగా కనిపిస్తోంది.
నాలుగేళ్లలో రెట్టింపు ఇలా..
భారత స్పోర్ట్స్ ఎకానమీ 2021లో రూ.9,530 కోట్లుగా ఉండేది. నాలుగు సంవత్సరాల్లో ఇది రెట్టింపు కంటే ఎక్కువగా పెరిగి రూ.18,864 కోట్లకు చేరింది. ఇది సుమారు 19% కాంపౌండ్ వార్షిక వృద్ధిని సూచిస్తుంది. ఈ వేగవంతమైన వృద్ధి వెనుక ప్రధాన కారణాలు ”డిజిటల్ మీడియా విస్తరణ, IPL వంటి లీగ్ల ప్రభావం, బ్రాండ్ల పెట్టుబడులు పెరగడం. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారత మార్కెట్కు డిమాండ్” అని తెలుస్తోంది. ఈ అంశాలు కలిసి స్పోర్ట్స్ రంగాన్ని ఒక పెద్ద ఎకానమిక్ సెక్టార్గా మార్చాయి.
ఆదాయం పెరగడానికి ప్రధాన కారణాలు
మీడియా హక్కులు: మీడియా హక్కులు స్పోర్ట్స్ ఆదాయంలో అతిపెద్ద భాగం. 2025లో మీడియా ఖర్చులు భారీగా పెరిగాయి. డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్లు కూడా దీనికి తోడ్పడ్డాయి.
స్పాన్సర్షిప్లు: స్పాన్సర్షిప్ల ద్వారా వచ్చిన ఆదాయం రూ.7,900 కోట్లకు చేరింది. పెద్ద కంపెనీలు స్పోర్ట్స్లో పెట్టుబడులు పెంచుతున్నాయి.
ఎండార్స్మెంట్లు: క్రీడాకారుల బ్రాండ్ విలువ పెరగడంతో ఎండార్స్మెంట్ డీల్స్ కూడా పెరిగాయి.
ఇతర క్రీడలకు అవకాశాలు ఉన్నాయా?
క్రికెట్ ఆధిపత్యం కొనసాగుతున్నప్పటికీ, ఫుట్బాల్, కబడ్డీ, బ్యాడ్మింటన్ వంటి క్రీడలు కూడా క్రమంగా ఎదుగుతున్నాయి. అయితే, వాటి వాటా ఇంకా చాలా తక్కువగా ఉంది. భవిష్యత్తులో ఈ క్రీడలకు మరిన్ని లీగ్లు, పెట్టుబడులు వస్తే స్పోర్ట్స్ ఎకానమీ మరింత విస్తరించే అవకాశం ఉంది.
భవిష్యత్తు ఎలా ఉంటుందంటే?
భారత స్పోర్ట్స్ రంగం ఇప్పుడు గ్లోబల్ మార్కెట్లో ఒక ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తోంది. IPL వంటి లీగ్లు అంతర్జాతీయ పెట్టుబడులను ఆకర్షిస్తున్నాయి. ఇదే ధోరణి కొనసాగితే, వచ్చే కొద్ది సంవత్సరాల్లో స్పోర్ట్స్ ఎకానమీ మరింత వేగంగా పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.
Also read: Rajasthan Royals sale IPL: IPLలో రాజస్థాన్ రాయల్స్ విక్రయం: రూ.15,300 కోట్ల డీల్!
హిమాన్షు కన్సల్టెంట్గా పని చేస్తున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్, సినీ రంగాలకు సంబంధించిన తాజా వార్తలు, కథనాలను అందిస్తున్నారు. గతంలో ఆయన ఏపీ, తెలంగాణకు సంబంధించిన ఆసక్తికర వార్తలు, రాజకీయాలు, క్రికెట్ వార్తలు రాశారు. హైపర్ లోకల్ న్యూస్ రైటింగ్లో అనుభవం కలిగిన ఆయన వీడియో టీమ్తో కూడా పని చేసిన అనుభవం కలిగి ఉన్నారు. జర్నలిజం రంగంలో 14 సంవత్సరాలకు పైగా అనుభవం ఉన్న ఆయన ప్రముఖ మీడియా సంస్థల్లో రాజకీయాలు, క్రీడలు, సినిమా రంగాలకు సంబంధించిన ఆర్టికల్స్ రాశారు.