సూర్య, చంద్ర గ్రహణాలు గురించి అందరూ వినే ఉంటారు. ఈ గ్రహణాల వెనుక సైన్స్, సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి. అయితే 2026 ప్రారంభమైన తరువాత ఏర్పడనున్న మొదటి సూర్యగ్రహణం ఈ రోజే (ఫిబ్రవరి 17). గ్రహణం సమయం ఏమిటి?, భారతదేశంలో కనిపిస్తుందా?, దీని ప్రభావం ఏమిటి? వంటి ఆసక్తికరమైన విషయాలు ఈ కథనంలో తెలుసుకుందాం.
2026లో తొలి సూర్యగ్రహణం
అమావాస్య రోజున సూర్యగ్రహణం సంభవించడం సర్వ సాధారణం. అయితే దీనికి తోడు ఈ రోజు మంళవారం కూడా. కాబట్టి దీనిని కొందరు అశుభంగా భావిస్తారు. అయితే ఇది అశుభం కాదని, అశుభం అనేది కేవలం అపోహ మాత్రమే అని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.
ఇకపోతే ఈ రోజు ఏర్పడనున్న సూర్యగ్రహణాన్ని కంకణాకార సూర్యగ్రహణం అంటారు. ఇది భారతదేశంలో కనిపించదు (అంటే సూర్యగ్రహణం భారతదేశంలో కనిపించాడన్నమాట). భూమికి, సూర్యునికి మధ్యలో చంద్రడు అడ్డుగా వచ్చినప్పుడు సూర్యుడు కొంత సమయం కనిపించడు. దీన్నే సూర్యగ్రహణం అంటారు.. ఇది సైన్స్. కానీ రాహువు.. సూర్యన్ని మింగేస్తాడని అప్పుడు కొంత సమయం సూర్యుడు కనిపించడు, ఇదే సూర్యగ్రహణం అంటారని హిందూ సంప్రదాయాలు చెబుతున్నాయి.
కంకణకార సూర్యగ్రహణం అంటే?
చంద్రుడు భూమి నుంచి కొంత దూరంగా ఉన్నప్పుడు అది చిన్నగా కనిపించడమే కాకుండా.. సూర్యుని కేంద్రాన్ని కప్పివేస్తూ సూర్యగ్రహణాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. ఇలాంటి సమయంలో సూర్యుని అంచులు మిరమిట్లు గొలిపే ఒక వలయం మాదిరిగా కనిపిస్తుంది. దీన్నే రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్ అని పిలుస్తారు. ఇది చూడటానికి చాలా ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.
ఏఏ దేశాల్లో సూర్యగ్రహణం కనిపిస్తుంది?
భారతదేశంలో ఈ రోజు సూర్యగ్రహణం కనిపించదు. అయితే సౌత్ ఆఫ్రికా, జింబాబ్వే, అంటార్కిటికా, దక్షిణ అమెరికా, మారిషస్, టాంజానియా, అర్జెంటీనా మొదలైన దేశాల్లో కంకణాకార సూర్యగ్రహణం సంభవిస్తుంది. భారతకాలమానం ప్రకారం.. గ్రహణం మధ్యాహ్నం 3.26 గంటల నుంచి రాత్రి 7.58 గంటల వరకు ఉంటుంది. అంటే మొత్తం గ్రహణ సమయం 4 గంటల 32 నిముషాలు.
సూర్యగ్రహణం భారతదేశంలో కనిపించదు, కాబట్టి సూతక కాలం పాటించాల్సిన అవసరం లేదు. బహుశా దేవలయాలు కూడా మూసివేయకపోవచ్చు. గర్భిణీ స్త్రీలు కూడా ప్రత్యేకించి నియమాలు పాటించాల్సిన అవసరం లేదని కొందరు చెబుతున్నారు. కానీ గర్భిణీలు కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ఉత్తమం.
సూర్యగ్రహణం నేరుగా చూడవచ్చా?
సంపూర్ణ సూర్యగ్రహణం లేదా పాక్షిక సూర్యగ్రహణం వంటి సమయంలో ప్రజలు ఈ దృశ్యాలను నేరుగా వీక్షించకూడదు. దీనికి కారణం సూర్యుని నుంచి వెలువడే అతినీలలోహిత కిరణాలు నేరుగా కళ్లపై పడితే.. ప్రమాదం జరగవచ్చు. ఎందుకంటే.. గ్రహణం సమయంలో సూర్యుని నించి శక్తివంతమైన కిరణాలు వెలువడతాయని కొందరి నమ్మకం. కాబట్టి.. సూర్యగ్రహణం చూడాలనుకునేవారు టెలిస్కోప్, బైనాక్యులర్ లేదా బ్లాక్ కళ్లజోడు ద్వారా ఉపయోగించాల్సి ఉంటుంది. నేరుగా చూడటం ప్రమాదం.
జాగ్రత్తలు అవసరమా?
సాధారణంగా భారతదేశంలో గ్రహణం కనిపించినట్లయితే.. దేవాలయాలు మూసి వేస్తుంటారు. గర్భిణీ స్త్రీలు సైతం బయట తిరగకుండా కొన్ని జాగ్రత్తలు పాటిస్తారు. గ్రహణం పూర్తయిన తరువాత స్నానాది కార్యక్రమాలు ఆచరించి.. దేవాలయాలను సందర్శిస్తారు. ఆధ్యాత్మిక చింతనతో కాలం గడుపుతారు. అయితే ఈ రోజు ఈ సూర్యగ్రహణం భారతదేశంలో కనిపించదు కాబట్టి.. ఇలాంటి బహుశా అవసరం లేదేమో. జాగ్రత్తలు తీసుకున్నా.. మంచిదే.
హిమాన్షు కన్సల్టెంట్గా పని చేస్తున్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్, సినీ రంగాలకు సంబంధించిన తాజా వార్తలు, కథనాలను అందిస్తున్నారు. గతంలో ఆయన ఏపీ, తెలంగాణకు సంబంధించిన ఆసక్తికర వార్తలు, రాజకీయాలు, క్రికెట్ వార్తలు రాశారు. హైపర్ లోకల్ న్యూస్ రైటింగ్లో అనుభవం కలిగిన ఆయన వీడియో టీమ్తో కూడా పని చేసిన అనుభవం కలిగి ఉన్నారు. జర్నలిజం రంగంలో 14 సంవత్సరాలకు పైగా అనుభవం ఉన్న ఆయన ప్రముఖ మీడియా సంస్థల్లో రాజకీయాలు, క్రీడలు, సినిమా రంగాలకు సంబంధించిన ఆర్టికల్స్ రాశారు.