భారతదేశంలో మహిళలకు మెన్స్ట్రుయల్ లీవ్ ఇవ్వాలా?, అనే అంశంపై గత కొన్నేళ్లుగా చర్చ జరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో న్యాయవాది Shailendra Mani Tripathi సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేసి.. మహిళా ఉద్యోగులు & విద్యార్థులకు చెల్లింపుతో కూడిన రుతుస్రావ సెలవులు ఇవ్వడానికి నియమాలు రూపొందించాలని కోరారు.
చట్టం తీసుకొస్తే..
ఈ పిటిషన్ను విచారిస్తున్న సమయంలో ప్రధాన న్యాయమూర్తి Surya Kant, న్యాయమూర్తి Joymalya Bagchi కొన్ని కీలక ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. తప్పనిసరి చట్టం తీసుకొస్తే.. మహిళల నియామకంపై ప్రభావం ఉండొచ్చని వారు సూచించారు. ఈ అంశం ఉద్యోగ రంగంలో లింగ సమానత్వం, మహిళల హక్కులు, ఆరోగ్య పరిరక్షణ వంటి కీలక విషయాలను ముందుకు తెస్తోంది. ఒకవైపు మహిళల ఆరోగ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని ప్రత్యేక సెలవులు ఇవ్వాలని కొందరు వాదిస్తుండగా, మరోవైపు ఉద్యోగ అవకాశాలపై దాని ప్రభావం ఉండొచ్చని న్యాయస్థానం ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.
సుప్రీంకోర్టు ఆందోళన
విచారణ సందర్భంగా ప్రధాన న్యాయమూర్తి Surya Kant మాట్లాడుతూ.. తప్పనిసరి చట్టం తీసుకొస్తే కొన్ని కంపెనీలు మహిళలను నియమించుకోవడానికి వెనుకాడే అవకాశం ఉందని చెప్పారు. ఇది ఉద్యోగ మార్కెట్లో మహిళలకు ప్రతికూల పరిస్థితిని తీసుకురావచ్చు. రుతుస్రావ సెలవు తప్పనిసరి అయితే మహిళలను.. తక్కువ సామర్థ్యం ఉన్నవారిగా” చూడవచ్చని భావన ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. అవగాహన పెంచడం వేరే విషయం. కానీ చట్టంగా తప్పనిసరి చేస్తే సంస్థలు మహిళలను నియమించకపోవచ్చు అని ఆయన హెచ్చరించారు.
ఉద్యోగ మార్కెట్పై ప్రభావం?
ఈ కేసులో న్యాయమూర్తి Joymalya Bagchi కూడా ఉద్యోగ మార్కెట్ వాస్తవ పరిస్థితులను ప్రస్తావించారు. మహిళల కోసం ప్రత్యేక నిబంధనలు ఉన్నప్పుడు కొన్ని సంస్థలు వాటిని వ్యాపార పరంగా సమస్యగా చూడవచ్చు. “మానవ వనరులు ఎంత ‘అన్అట్రాక్టివ్’ గా కనిపిస్తే, మార్కెట్లో వారి అవకాశాలు తగ్గుతాయి” అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఇది మహిళలకు సహాయపడే చర్యలే అయినా, కొన్ని సందర్భాల్లో వాటి ప్రభావం వ్యతిరేకంగా ఉండవచ్చని ఆయన సూచించారు.
ఇప్పటికే కొన్ని రాష్ట్రాల్లో అమలు
విచారణ సమయంలో సీనియర్ అడ్వకేట్ M R Shamshad ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని ప్రస్తావించారు. 2013లో Kerala ప్రభుత్వం రాష్ట్రంలోని అన్ని విశ్వవిద్యాలయాల్లో మహిళా విద్యార్థులకు మెన్స్ట్రుయల్ లీవ్ అనుమతించింది. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి Pinarayi Vijayan ఈ నిర్ణయాన్ని లింగ సమానత్వానికి దారితీసే చర్యగా పేర్కొన్నారు. ఇంకా కొన్ని ప్రైవేట్ కంపెనీలు కూడా మహిళా ఉద్యోగులకు రుతుస్రావ సమయంలో సెలవులు ఇవ్వడానికి స్వచ్ఛందంగా విధానాలు అమలు చేస్తున్నాయని ఆయన చెప్పారు.
అయితే ప్రధాన న్యాయమూర్తి అభిప్రాయం ప్రకారం.. ఇవి స్వచ్ఛంద చర్యలు కావడం వల్ల సమస్య ఉండదు. కానీ చట్టంగా తప్పనిసరి చేస్తే సంస్థలు ఉద్యోగ అవకాశాల విషయంలో మార్పులు చేయవచ్చని ఆయన తెలిపారు.
సుప్రీంకోర్టు తీర్పు!
ఈ ఏడాది జనవరిలో Supreme Court of India మరో కీలక తీర్పు ఇచ్చింది. న్యాయమూర్తులు J B Pardiwala & R Mahadevanతో కూడిన బెంచ్ మెన్స్ట్రుయల్ హైజీన్ను బాలికల ప్రాథమిక హక్కుగా గుర్తించింది. ఈ తీర్పులో.. బాలికల జీవితం, గౌరవం, ఆరోగ్యం, విద్య హక్కులతో ఇది సంబంధం ఉందని పేర్కొన్నారు.
భారత రాజ్యాంగంలోని Article 21 of the Constitution of India ప్రకారం ప్రభుత్వాలకు మహిళల ఆరోగ్యాన్ని రక్షించే బాధ్యత ఉందని స్పష్టం చేశారు. ఇందులో భాగంగా అన్ని ప్రభుత్వాలు.. ఉచిత సానిటరీ నాప్కిన్లు అందించడం. వేర్వేరు మహిళా మరుగుదొడ్లు ఏర్పాటు చేయడం. మెన్స్ట్రుయల్ ఆరోగ్యంపై అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం.. వంటి చర్యలు తీసుకోవాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది.
Also Read: గ్యాస్ సరఫరాపై కేంద్రం క్లారిటీ: 2.5 రోజుల్లోనే డెలివరీ!
డిజిటల్ కంటెంట్ రైటర్గా పనిచేస్తున్నారు. ప్రముఖ విశ్వ విద్యాలయం శ్రీ వెంకటేశ్వర యూనివర్సిటీలో MA తెలుగు చేశారు. తాజా సినిమా, పాలిటిక్స్, నేషనల్, స్పోర్ట్స్కు సంబంధించిన వార్తలతో పాటు ప్రత్యేకమైన కథనాలు రాస్తారు. డిజిటల్ కంటెంట్ రైటర్గా సంవత్సరం అనుభవం కలిగి ఉన్నారు. ఈయనకు పాటలు, కవితలు, షార్ట్ ఫిలిమ్స్ వంటివాటికి మాటలు రాసే అలవాటు ఉంది. సహజంగా జానపద, సినిమా పాటలు గాయకుడు.