ఉగాది తెలుగు ప్రజల అత్యంత ముఖ్యమైన పండుగలలో ఒకటి. ఇది తెలుగు సంవత్సరానికి ప్రారంభ దినం. ‘ఉగాది’ అనే పదం ‘యుగాది’ అనే సంస్కృత పదం నుంచి వచ్చింది. ఇందులో ‘యుగ’ అంటే కాలం లేదా యుగం, ‘ఆది’ అంటే ప్రారంభం. అందువల్ల ఉగాది అంటే కొత్త యుగానికి ఆరంభం అనే అర్థం వస్తుంది. ఈ పండుగ మన జీవితంలో కొత్త ఆశలు, కొత్త లక్ష్యాలు, కొత్త ప్రారంభాలను సూచిస్తుంది.
ఉగాది ఎప్పుడు వస్తుంది?
ప్రతి సంవత్సరం ఉగాది చైత్ర మాసం శుక్ల పాడ్యమి రోజున జరుపుకుంటారు. ఇది హిందూ చాంద్రమాన క్యాలెండర్ ప్రకారం.. కొత్త సంవత్సరం ప్రారంభం. సాధారణంగా ఉగాది మార్చి లేదా ఏప్రిల్ నెలలో వస్తుంది. ఈ రోజునుంచి ప్రకృతిలో కూడా కొత్త మార్పులు ప్రారంభమవుతాయి. చెట్లకు కొత్త ఆకులు వస్తాయి, మామిడి పూలు పూస్తాయి, ప్రకృతి కొత్త అందాన్ని సంతరించుకుంటుంది. అందుకే ఉగాది ప్రకృతి పండుగగా కూడా భావిస్తారు.
ఉగాది ఎందుకు జరుపుకుంటారు?
పురాణాల ప్రకారం.. సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మదేవుడు ఈ రోజునే ప్రపంచాన్ని సృష్టించడం ప్రారంభించాడని చెబుతారు. అందుకే ఈ రోజు కొత్త సంవత్సరానికి ఆరంభంగా భావిస్తారు.
ఉగాది మనకు ఒక ముఖ్యమైన సందేశాన్ని ఇస్తుంది. గత సంవత్సరంలో జరిగిన మంచి – చెడులను గుర్తుచేసుకుని, కొత్త సంవత్సరంలో మంచి పనులు చేయాలని సంకల్పం చేసుకోవడం ఈ పండుగ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం.
ఉగాది ఎలా జరుపుకుంటారు?
1. ఇల్లు శుభ్రపరచడం మరియు అలంకరణ
ఉగాది ముందు రోజే ఇళ్లను పూర్తిగా శుభ్రం చేస్తారు. పండుగ రోజు ఉదయం ఇంటి ముందు అందమైన రంగవల్లులు (ముగ్గులు) వేస్తారు. తలుపులకు మామిడి ఆకులతో తోరణాలు కడతారు. ఇవి శుభప్రదంగా భావిస్తారు.
2. స్నానం మరియు కొత్త బట్టలు
ఉగాది రోజు ఉదయం తొందరగా లేచి నువ్వుల నూనెతో తలస్నానం చేసి శుభ్రంగా తయారవుతారు. అందరూ కొత్త బట్టలు ధరించి దేవుడిని పూజిస్తారు. కుటుంబ సభ్యులు కలిసి ఆనందంగా పండుగను జరుపుకుంటారు.
3. ఉగాది పచ్చడి
ఉగాది రోజున ప్రత్యేకంగా ఉగాది పచ్చడి తయారు చేస్తారు. ఇందులో ఆరు రకాల రుచులు ఉంటాయి:
- వేపపువ్వు – చేదు
- బెల్లం – తీపి
- చింతపండు – పులుపు
- మిరపకారం – కారం
- ఉప్పు – ఉప్పు రుచి
- మామిడి ముక్కలు – తియ్యని-పులుపు
ఈ ఆరు రుచులు జీవితంలోని ఆరు భావాలను సూచిస్తాయి. అంటే జీవితంలో సంతోషం, బాధ, కోపం, ఆశ్చర్యం, భయం, ప్రేమ వంటి అనుభవాలు ఉంటాయని ఈ పచ్చడి తెలియజేస్తుంది. జీవితం అన్ని రుచుల మేళవింపు అనే గొప్ప సందేశం ఇందులో ఉంది.
4. పంచాంగ శ్రవణం
ఉగాది రోజున పంచాంగ శ్రవణం అనే సంప్రదాయం కూడా ఉంటుంది. పండితులు కొత్త సంవత్సరానికి సంబంధించిన గ్రహస్థితి, వర్షపాతం, పంటలు, ప్రజల జీవన పరిస్థితులు ఎలా ఉండవచ్చో వివరంగా చెబుతారు. ప్రజలు ఆసక్తిగా విని ఆ సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఫలితాలను తెలుసుకుంటారు.
5. పండుగ భోజనం
ఉగాది రోజున ఇళ్లలో ప్రత్యేకమైన వంటకాలు చేస్తారు. పులిహోర, బోబ్బట్లు, పాయసం వంటి రుచికరమైన వంటకాలను తయారు చేసి కుటుంబ సభ్యులు కలిసి భోజనం చేస్తారు. బంధువులు, స్నేహితులు ఒకరినొకరు కలుసుకుని శుభాకాంక్షలు చెప్పుకుంటారు.
ఉగాది సందేశం
ఉగాది మనకు ఒక గొప్ప సందేశాన్ని ఇస్తుంది. జీవితం ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు. ఆనందం – వేదన రెండూ కలిసే ఉంటాయి. వాటిని సమానంగా స్వీకరించి ముందుకు సాగాలి. అలాగే ప్రతి కొత్త సంవత్సరం మనకు కొత్త అవకాశాలను అందిస్తుంది.
చివరగా..
ఉగాది కేవలం పండుగ మాత్రమే కాదు, అది కొత్త ఆశల పండుగ. ప్రకృతి పునర్జన్మ పొందినట్లే మన జీవితాల్లో కూడా కొత్త ఆలోచనలు, కొత్త ఆశలు మొదలయ్యే రోజు ఇది. కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి ఆనందంగా జరుపుకునే ఈ పండుగ తెలుగు సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. అందుకే ప్రతి సంవత్సరం ఉగాది వచ్చేసరికి మనం ఆనందంగా కొత్త సంవత్సరాన్ని స్వాగతిస్తూ ‘ఉగాది శుభాకాంక్షలు’ అని చెప్పుకుంటాం.
Also Read: శతాబ్దాల చరిత్ర.. రాజులు మెచ్చిన నగరం: ఒక్కసారైన చూడాల్సిన ప్రదేశం!
ఉమశ్రీ చీఫ్ ఎడిటర్గా పనిచేస్తున్నారు. ట్రెండింగ్ అంశాలు, వివిధ విభాగాలపై ప్రత్యేక కథనాలను రాస్తారు. ఆయన తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, జాతీయ, అంతర్జాతీయ వార్తలు, సైన్స్ & టెక్నాలజీ, కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాలు, మౌలిక సదుపాయాల కల్పన, పాలిటిక్స్ తదితర రంగాలకు సంబంధించిన విశ్లేషణాత్మక కథనాలు అందిస్తున్నారు. జర్నలిజం రంగంలో ఆయనకు 8 సంవత్సరాలకు పైగా అనుభవం ఉంది.