మూసీ నది పునరుజ్జీవ ప్రాజెక్టుకు కీలక ముందడుగు పడుతోంది. మూసీ నది వెంట హద్దులను ఖరారు చేసే ప్రక్రియను అధికారులు వేగవంతం చేశారు. గండిపేట జలాశయం దిగువ ప్రాంతం నుంచి బాపూఘాట్ వరకు నది పరిధి, బఫర్ జోన్లను ఇప్పటికే రెవెన్యూ మరియు ఇరిగేషన్ శాఖలు నిర్ధారించగా, ఇప్పుడు ఆ మేరకు హద్దు రాళ్లు ఏర్పాటు చేసే పనులు కొనసాగుతున్నాయి. మూసీ నది అభివృద్ధి కార్పొరేషన్ ఆధ్వర్యంలో గండిపేట నుంచి నార్సింగి గోశాల వరకు సర్వే పూర్తి చేసి సరిహద్దు రాళ్లు ఏర్పాటు చేసినట్లు అధికారులు వెల్లడించారు.
మూసీ నది హైదరాబాద్ నగర చరిత్రలో కీలక భాగంగా నిలిచింది. అయితే గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా ఆక్రమణలు, కాలుష్యం, నిర్లక్ష్యం కారణంగా నది రూపురేఖలు మారిపోయాయి. వరద ప్రవాహ మార్గాలు క్షీణించడంతో పాటు, నది పరీవాహక ప్రాంతాల్లో అక్రమ నిర్మాణాలు పెరిగాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం చేపట్టిన మూసీ పునరుజ్జీవ ప్రాజెక్టు నగరాభివృద్ధిలో కీలకంగా మారింది.
ముఖ్యంగా నది హద్దులను స్పష్టంగా గుర్తించడం ద్వారా భవిష్యత్తులో ఆక్రమణలను అడ్డుకోవచ్చని అధికారులు భావిస్తున్నారు. మూసీ నది అభివృద్ధి, వరద నియంత్రణ, పర్యావరణ పరిరక్షణకు ఈ చర్యలు కీలకమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
మూసీ పునరుజ్జీవ ప్రాజెక్టులో భాగంగా అధికారులు నది పరిధిని భౌతికంగా గుర్తించే పనులు ప్రారంభించారు. రెవెన్యూ, ఇరిగేషన్ శాఖలు సంయుక్తంగా నిర్వహించిన సర్వే ఆధారంగా హద్దులను నిర్ణయించారు.
గండిపేట జలాశయం దిగువ నుంచి బాపూఘాట్ వరకు మూసీ నది ప్రవాహ మార్గం, బఫర్ జోన్లను గుర్తించారు. ఆ తరువాత మూసీ నది అభివృద్ధి కార్పొరేషన్ అధికారులు గండిపేట నుంచి నార్సింగి గోశాల వరకు భూసర్వే నిర్వహించి హద్దు రాళ్లను ఏర్పాటు చేశారు. ఈ రాళ్ల ద్వారా నది అసలు పరిధి ఎక్కడ వరకు ఉందో స్పష్టత వస్తుందని అధికారులు చెబుతున్నారు. భవిష్యత్తులో భూముల వివాదాలు, ఆక్రమణలు, అనధికార నిర్మాణాలను అరికట్టడంలో ఇది ఉపయోగపడుతుందని భావిస్తున్నారు.
హైదరాబాద్ నగరానికి జీవనాడిగా గుర్తింపు పొందిన మూసీ నది ప్రస్తుతం తీవ్రమైన కాలుష్య సమస్యను ఎదుర్కొంటోంది. నగర మురుగు నీరు నదిలో కలవడం, చెత్త పేరుకుపోవడం వల్ల పరిస్థితి మరింత దిగజారింది.
ఈ పరిస్థితిని మార్చేందుకు ప్రభుత్వం మూసీ పునరుజ్జీవ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించింది. ఇందులో ప్రధానంగా ఈ కింది అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు.
- నది ఆక్రమణల తొలగింపు
- వరద ప్రవాహ మార్గాల సంరక్షణ
- కాలుష్య నియంత్రణ
- నది తీరాభివృద్ధి
- హరిత ప్రాంతాల పెంపు
- వాకింగ్ ట్రాక్లు, ప్రజా సౌకర్యాల అభివృద్ధి
నది పునరుద్ధరణతో పాటు నగర సౌందర్యం పెరగడం, పర్యావరణ సమతుల్యత మెరుగుపడడం, వరద ముప్పు తగ్గడం వంటి ప్రయోజనాలు ఉంటాయని అధికారులు చెబుతున్నారు.
మూసీ నది వెంట బఫర్ జోన్ల గుర్తింపు ప్రాజెక్టులో కీలక అంశంగా మారింది. సాధారణంగా నదికి ఆనుకుని ఉన్న ప్రాంతాలను వరద ప్రభావం నుంచి రక్షించేందుకు బఫర్ జోన్లు అవసరం అవుతాయి.
గతంలో ఈ ప్రాంతాల్లో అనేక నిర్మాణాలు పెరగడంతో వరద నీటి ప్రవాహానికి ఆటంకాలు ఏర్పడ్డాయని అధికారులు చెబుతున్నారు. భారీ వర్షాల సమయంలో నీరు నిలిచిపోవడం, వరదలు ముంచెత్తడం వంటి సమస్యలకు ఇది కారణమైందని పేర్కొంటున్నారు. ఇప్పుడు హద్దులను స్పష్టంగా గుర్తించడం ద్వారా భవిష్యత్తులో ఇలాంటి సమస్యలు తగ్గే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
మూసీ నది పరిధిలో గత కొన్నేళ్లుగా ఆక్రమణలు పెరిగినట్లు అధికారులు గుర్తించారు. ముఖ్యంగా నగర విస్తరణతో నది పరీవాహక ప్రాంతాల్లో నివాస, వాణిజ్య నిర్మాణాలు పెరిగాయి.
హద్దు రాళ్లను ఏర్పాటు చేసిన తర్వాత.. ఆక్రమణలపై మరింత కఠిన చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉందని తెలుస్తోంది. నది పరిరక్షణకు సంబంధించి చట్టపరమైన చర్యలను కూడా అధికారులు పరిశీలిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. అయితే.. ఈ ప్రక్రియలో స్థానిక ప్రజల ఆందోళనలు కూడా ప్రభుత్వం దృష్టిలో పెట్టుకోవాల్సి ఉంటుంది. హద్దుల నిర్ణయం వల్ల ప్రభావితమయ్యే కుటుంబాలకు స్పష్టమైన సమాచారం, ప్రత్యామ్నాయ పరిష్కారాలు అవసరమని పట్టణాభివృద్ధి నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
మూసీ నది హైదరాబాద్ చరిత్ర, సంస్కృతి, అభివృద్ధిలో కీలక పాత్ర పోషించింది. ఒకప్పుడు నగరానికి ప్రధాన నీటి వనరుగా నిలిచిన ఈ నది ప్రస్తుతం కాలుష్యంతో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటోంది.
అయితే ప్రపంచంలోని అనేక నగరాల్లో నదుల పునరుజ్జీవ ప్రాజెక్టులు విజయవంతం కావడంతో హైదరాబాద్లో కూడా అలాంటి మార్పు సాధ్యమనే ఆశాభావం వ్యక్తమవుతోంది. మూసీ నది పునరుద్ధరణ పూర్తయితే నగర పర్యావరణం మెరుగుపడటంతో పాటు పర్యాటక అభివృద్ధికి కూడా దోహదపడే అవకాశముందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
మూసీ నది హద్దుల ఖరారు, హద్దు రాళ్ల ఏర్పాటు అంశాలు ప్రస్తుతం నగరంలో చర్చనీయాంశంగా మారాయి. ముఖ్యంగా నది పరిసర ప్రాంతాల్లో నివసించే ప్రజలు ఈ పరిణామాలపై ఆసక్తిగా గమనిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం చేపడుతున్న చర్యలు నిజంగా మూసీ పునరుజ్జీవానికి దోహదపడతాయా లేదా అనే అంశంపై కూడా చర్చ కొనసాగుతోంది. పారదర్శకంగా ప్రాజెక్టు అమలు చేస్తే హైదరాబాద్కు ఇది దీర్ఘకాల ప్రయోజనం చేకూర్చే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
Also read: మూసీ పునరుద్ధరణకు రూ.7000 కోట్లు.. భారీ ఖర్చుతో మురికి పోతుందా?
మహేష్ – నేను MarthaTelugu వెబ్సైట్లో రెండు సంవత్సరాలుగా సీనియర్ కంటెంట్ రైటర్గా పనిచేస్తున్నాను. నాకు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణకు సంబంధించిన వార్తలు రాయడంలో అనుభవం ఉంది. జర్నలిజం రంగంలో నాకు 8 సంవత్సరాల అనుభవం ఉంది. డిజిటల్ మార్కెటింగ్, తెలుగు కంటెంట్ సృష్టిలో నైపుణ్యం కలిగిన నేను.. క్రియేటివ్, ఆకర్షణీయ, సమాచారపరమైన కంటెంట్ రూపకల్పనలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉన్నాను.